Sommige mensen lijken altijd bezig te zijn met de vraag hoe iets beter kan. Niet uit ontevredenheid, maar omdat ze geloven dat er altijd ruimte is om meer te betekenen voor anderen. Jan van Berkel is zo iemand.
“Ik vind het leuk om iets op te bouwen waar ik in geloof,” vertelt hij. “Iets dat van waarde is voor andere mensen.”
Een leven lang bouwen aan iets van betekenis
Die betrokkenheid was er al vroeg. “Als 15 jarige, bij de jongerenclub van de kerk, bereidden we om de beurt een inleiding voor. Ik hield een inleiding over oneerlijke koffieprijzen in de wereld”
Na zijn studie economie werkte hij jarenlang in de goededoelensector, onder meer bij Oxfam Novib en de Lepra stichting. “Ik ben heel trots op een innovatie in de leprabestrijding die we vanuit Nederland konden invoeren in de internationale wereld. Dat ging over het preventief behandelen van risicogroepen.“
Voor zijn inzet ontving hij uiteindelijk een koninklijke onderscheiding. Toch spreekt hij liever over de mensen met wie hij heeft samengewerkt dan over zijn eigen prestaties.
Een ontmoeting met Jonge Zinzoekers
Na zijn afscheid als directeur van de Lepra Stichting kwam een nieuw initiatief op zijn pad. Een interim-predikant in Almere vertelde over een idee dat later Jonge Zinzoekers zou worden. En dat sprak hem aan:
“Nadenken over waar je leven over gaat, wat echt belangrijk voor je is en waar je iedere ochtend je bed voor uitkomt: dat waren gesprekken die we vroeger in de kerk met elkaar voerden. Als je om welke reden dan ook de weg naar de kerk niet meer vindt, waar denk je dan over dat soort vragen na? Op school gaat het vaak vooral over prestaties, cijfers en examens. Maar veel minder over vragen als: wie ben jij eigenlijk? Waar gaat jouw leven over? Waar wil jij je voor inzetten? En waar word jij werkelijk gelukkig van?”
Samen met Jan Denkers, Rianne Veenstra en Martine Visser vormde hij de initiatiefgroep Jonge Zinzoekers.
“Zingeving is voor mij een werkwoord. Je kan het niet helemaal in je eentje. Je moet er zelf voor openstaan, maar het ook opzoeken”
Zingeving vanuit verbinding
Als Jan vertelt over wat hem gelukkig maakt, noemt hij niet als eerste grote successen of bijzondere gebeurtenissen. Het zijn juist de kleine momenten van verbinding die hem energie geven.
“Ik word meestal blij als ik leuke contacten met andere mensen heb. Dat kan overal zijn: hier in de straat, met collega’s of met familie. Dat je iets met elkaar kunt delen en denkt: hé, dat herkennen we in elkaar, dat vinden we belangrijk.”
Voor Jan draait zingeving dan ook in de eerste plaats om verbinding. Het gevoel dat je onderdeel bent van iets dat groter is dan jezelf.
“Zingeving betekent voor mij dat ik me onderdeel voel van iets groters dan mijn eigen leven. Dat kan zijn doordat ik samen met andere mensen dingen doe die ik in mijn eentje nooit voor elkaar zou krijgen.”
Vanuit zijn geloof ervaart Jan dat ieder mensenleven een bedoeling heeft, maar dat je die betekenis ook zelf moet ontdekken. “Zingeving gaat dan ook niet alleen over nadenken, maar ook over doen. Het gaat om je verbinden met anderen en je inzetten voor iets dat verder gaat dan je eigen belang.” legt hij uit.
“Zingeving is voor mij een werkwoord. Je kan het niet helemaal in je eentje. Je moet er zelf voor openstaan, maar het ook opzoeken”
Juist daarin ziet hij de kracht van Jonge Zinzoekers: jongeren helpen om stil te staan bij deze vragen én om ernaar te handelen. Want betekenis ontstaat volgens Jan niet alleen door wat je denkt, maar ook door de verbindingen die je aangaat en de bijdrage die je levert.
“Je inzetten voor iemand anders of voor iets wat de wereld mooier maakt. Dat geeft jouw eigen leven ook zin.”
Trots op wat er ontstaat
Sinds Jan betrokken is bij Jonge Zinzoekers ziet hij steeds meer wat het initiatief teweegbrengt bij jongeren. Waar hij vooral trots op is, zijn niet alleen de activiteiten zelf, maar vooral de reacties van jongeren.
“Waar ik trots op ben, is als ik hoor en lees hoe jongeren reageren op wat we aanbieden. Hoe belangrijk het voor hen is om over die dingen na te denken.”
In de initiatiefgroep neemt Jan de fondsenwerving voor zijn rekening. Ook daarin draait het erom om anderen mee te krijgen in het belang van dit werk.
“Als het lukt om anderen ervan te overtuigen dat dit de moeite waard is en dat ze daar ook geld voor beschikbaar willen stellen, dan krijg ik daar wel een kick van.”
Een ontwikkeling waar hij, in het bijzonder, enthousiast over is, is dat Jonge Zinzoekers zich nu ook inzet om jongeren in contact brengen met maatschappelijke organisaties, zoals het Leger des Heils, een maatjes project of de voedselbank.
“Ik denk dat je inzetten voor een ander, een belangrijke bron van zingeving kan zijn.
Er zijn zoveel dingen die een kleine moeite vragen en die een grote betekenis kunnen hebben voor de mensen voor wie je je inzet.”
De erkenning van Jonge Zinzoekers door de Protestantse kerk Nederland als studenten- en leerlingenpastoraat was een bijzonder moment. De steun vanuit de kerk maakt het mogelijk om Jonge Zinzoekers de komende jaren verder uit te bouwen.
“Toen dat bericht kwam, heb ik wel even stiekem zitten juichen. Het is ook een stukje erkenning dat dit werk gezien wordt als innovatief en belangrijk.”
“Het speelt misschien geen directe rol in je succes op school, maar wel in je succes in het leven.”
Zingeving als vanzelfsprekend onderdeel
Als Jan vooruit kijkt, hoopt hij dat de ideeën en werkvormen van Jonge Zinzoekers zich verder verspreiden. Niet alleen op de plekken in Almere waar Jonge Zinzoekers zelf actief is, maar ook door anderen, in en buiten Almere, te inspireren om met jongeren aan de slag te gaan met zingevingsvragen.
“Overal zitten jongeren die met zingevingsvragen rondlopen en die je daarmee enorm kunt helpen.We willen graag anderen inspireren door onze werkvormen te delen. Zodat anderen die kunnen inzetten op plekken waar wij misschien niet komen.”
Daarbij ziet hij ook een belangrijke rol voor het onderwijs, om zelf meer ruimte te gaan bieden voor deze vragen.
“Mijn droom is dat het in het onderwijs gewoon wordt herkend: wat zijn zingevingsvragen, hoe kun je daarop reageren en hoe begin je zo’n gesprek? Dat het een vast onderdeel mag worden. Het speelt misschien geen directe rol in je succes op school, maar wel in je succes in het leven.”
Een ander belangrijk onderdeel van zijn droom is dat jongeren niet alleen nadenken over betekenis, maar die ook ervaren door iets voor een ander te doen.
Volgens Jan ontstaat er iets bijzonders wanneer mensen buiten hun eigen bubbel stappen om anderen te ontmoeten.
“Een mens alleen is maar half mens. In de ontmoeting en verbinding met andere mensen word je zelf ook een completer mens.”
Een steun in de rug
Als Jan één ding wil meegeven, is het dat Jonge Zinzoekers dit werk niet alleen doet. Het initiatief groeit dankzij mensen die betrokken zijn en geloven in het belang van het werk.
“Wij kunnen dit werk in grote mate doen omdat mensen belangstelling tonen en soms ook een bijdrage willen leveren. Dat kan met goede ideeën, maar ook met een financiële bijdrage.”
Voor Jan gaat die steun niet alleen over praktische mogelijkheden om verder te groeien.
“Het is ook een steun in de rug en een aanmoediging. Dat is hartstikke belangrijk.”
Samen geven we jongeren de ruimte om te ontdekken wat hun leven betekenis geeft. Jonge Zinzoekers maakt zingeving levendig en boeiend voor jongeren! We organiseert gesprekken, ontmoetingen en activiteiten waarin jongeren stilstaan bij wie ze zijn, wat ze belangrijk vinden en hoe ze van betekenis kunnen zijn voor anderen.
Benieuwd wat we doen? Lees hier meer over onze activiteiten.
Wil je meer weten over Jonge Zinzoekers? Neem gerust contact met ons op.